Перевод: с латинского на все языки

со всех языков на латинский

plenum plenum

  • 81 rosa

    rosa, ae, f. (vgl. ῥόδον), I) die Rose als Blume u. als Strauch, A) als Blume, 1) eig.: a) übh., Cic. u.a.: frutex rosae, Rosenstock, Colum.: rosa hiberna, Mart.: Plur., Paestanae rosae, Mart. 4, 42, 10: rosarum tempus, Augustin. in psalm. 96, 19: rosae rubentes, Hieron. vit. Paul. erem. § 3: rosas cape, Mart. 2, 59, 3: inter vepres rosae nascuntur (sprichw.), Amm. 16, 7, 4: plena rosarum atria, rosigdurchschimmerte Halle, Ov. met. 2, 113. – b) kollektiv = Rosen, Rosenkränze, pulvinus rosā fartus, Cic.: reticulum plenum rosae, Cic.: in rosa, mit Rosen bekränzt, Cic.: so auch redimitus rosā, Cic.: dah. vivere in aeterna rosa, d.i. in ewigem Vergnügen, angenehm, fröhlich (wie wir: in Rosen leben), Mart.: in rosa iaceat, in Wollust, in stetem Vergnügen, Sen. – Sprichw., rosa, ut dicitur, de spinis floruit, Hieron. vit. Hilarion. § 2. – c) als Schmeichelwort, mea rosa, meine Rose, mein Röschen, Plaut.: tu mihi rosa es, Plaut. – 2) meton., die Rosensalbe, das Rosenöl, Cels. 6, 18, 8. – B) die Rose als Strauch, der Rosenstrauch, -stock, flos rosae, Cels., rosarum, Hor.: Plur. flores rosae, Hor., u. flores rosarum, Lucr.: spinae rosarum, Ambros. – rosa Paesti bis florens, unsere Damaszenerrose, Verg.: rosa laurea, Lorbeerrose, Rosenlorbeer, Oleander (Nerium oleander, L.), Apul. – II) übtr., rosae, eine rosenfarbige Zitronenart, noch jetzt ital. mela
    ————
    rosa, Edict. Diocl. 6, 68 (wo rhosae geschr.). Apic. 4, 178 (dazu Schuch).

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > rosa

  • 82 thesaurus

    thēsaurus (in den besten Hdschrn. u. in Inschrn. thēnsaurus), ī, m. (θησαυρός), I) der niedergelegte u. aufbewahrte Vorrat, Schatz, 1) eig.: thesauros constituere, Vitr. – bes. von Geld und Geldeswert, thes. auri, Plaut.: tabularius thensaurorum, Corp. inscr. Lat. 6, 325: thesaurum effodere, Plaut.: thesaurum obruere, Cic., defodere, Cic.: thesaurum reponere (zurücklegen), Quint.: thesaurum invenire, Cic.: incubare publicis thesauris, Liv.: velut clausis thesauris incubare, Quint.: thesauros Gallici auri occultari a patribus, Liv.: thesauros tyranni scrutari, Liv. – 2) bildl.: a) reicher Vorrat, Hülle und Fülle, thes. mali, Plaut.: thesauros penitus abditae fraudis vultu laeto tegentes, Plaut. – b) ein Schatz = ein im höchsten Grade Nutzen bringender Mensch od. Gegenstand, leno, thensaurus meus, Plaut.: custos erilis, decus popli, thesaurus copiarum, Plaut.: integrum et plenum adepta est thesaurum, Plaut. – II) der Ort, wo etwas niedergelegt-, aufbewahrt wird, die Vorratskammer, das Magazin, der Speicher, 1) eig.: a) übh.: servata mella thesauris, Zellen, Verg.: in his operibus thesauri sunt civitatibus in necessariis rebus a maioribus constituti, Vitr.: condere semina in thesauros cavernarum, Plin.: condere in thesauris maxilarum cibum, Plin.: in thesauris suis (in seiner Garderobe) vestem numquam nisi annum esse passus est,
    ————
    Lampc. Alex. Sev. 40, 2. – b) insbes.: α) die Schatulle, der Schatz für Geld und Geldeswert, cum thesaurum effregisset heres, Plin. – gew. die Schatzkammer eines Tempels oder des Staatsschatzes, die Schatzkapelle, das Schatzgewölbe, thesauros Proserpinae spoliare, Liv.: thesauros expilare, Liv.: litterae recitatae sunt, pecuniam ex Proserpinae thesauris nocte clam sublatam, Liv.: pecuniam omnem conquisitam in thesauros Proserpinae referri iussit, Liv.: esse thesaurum publicum sub terra saxo saeptum, Liv. – β) poet., v. der Unterwelt, postquam est orchi (orci) traditus thesauro, Naev. bei Gell. 1, 24, 2. – 2) übtr., die Schatzkammer, die Vorratskammer, das Magazin, Repertorium, die Fundgrube, thesaurus rerum omnium memoria, Cic.: quod lateat in thesauris tuis, im Pulte, Cic.: qui illos locos tamquam thesauros aliquos argumentorum notatos habet, Cic.: quoniam, ut ait Domitius Piso, thesauros esse oportet, non libros, Plin.: litterae thesaurum (s. unten) est, Petron.: thesaurus fraudis, aufgespeicherter Betrug, Apul.: thesauri bibliothecales, Bücherschätze, Sidon. epist. 8, 4, 1. – v. Pers., quoties aliquid abditum quaero, ille thesaurus est, ein lebendiges Lexikon, eine lebendige Bibliothek, Plin. ep.: Papinianus doctrinae legalis thesaurus, Spart. – Heterogen. thesaurum, ī, n., Petron. 46, 8. Paul. ex Fest. 8, 14 u. Itala, s. Rönsch S. 271. – Über die Schreibweise thensaurus s. Ritschl
    ————
    Prolegg. ad Plaut. trin. p. C III. Wagner Orthogr. Verg. p. 457 sq. Corp. inscr. Lat. 6, 30737. Halm Emendatt. Valer. p. 16. Rönsch Itala p. 459. – Auch tesaurus geschr., Corp. inscr. Lat. 9, 4988.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > thesaurus

  • 83 vellico

    vellico, āvī, ātum, āre (Intens. v. vello), rupfen, raufen, kneipen, I) eig.: a) leb. Wesen: cornix astat; ea volturios duo vicissim vellicat (rupft u. = foppt), Plaut. most. 834: puer a paedagogo se vellicari respondit, Quint. 6, 1, 41: aves, quae vellicando morsicandoque et canturiendo assidue non patiuntur dormire potantes, Paul. ex Fest. 86, 14. – b) Lebl.: horrentes pectore setas, Calp. ecl. 10, 32: barbulam, Heges. 4, 25, 2: auriculam, Paul. Nol. carm. 36, 3: absol., minime malefica (est apis), quod nullius opus vellicans facit deterius, Varro r.r. 3, 16, 7. – II) übtr.: a) kneipen, mit Worten durchziehen, anfechten, verkleinern, α) Pers.: alqm, Plaut. merc. 408: in circulis, Cic. Balb. 57: absentem, Hor. sat. 1, 10, 79. – β) Lebl.: in quibus plura inscite aut maligne vellicant, Gell. 4, 15, 1: nullum est tam plenum beneficium, quod non vellicare (verkleinern) malignitas possit, nullum tam angustum, quod non bonus interpres extendat (vergrößere), Sen. de ben. 2, 28, 4. – b) mißhandeln, kränken, durch Eifersucht, Prop. 2, 5, 8. – c) anregen, aufstacheln, animum, Sen. ep. 20, 13: alqm, ibid. 63, 1. – Parag. Infin. vellicarier, Afran. com. 267; vgl. Ribbeck Coroll. p. LXXIV.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > vellico

  • 84 volumen

    volūmen, inis, n. (volvo), alles, was gerollt, gewickelt oder gewunden wird; dah. I) die Schriftrolle, das Buch, das Schriftwerk, die Schrift, 1) im allg.: magnitudo voluminis, Nep.: grande volumen, Hieron.: circuitus voluminis tui, August. bei Suet.: v. plenum querelae, Cic.: volumen publicum, das amtlich geführte Protokoll, Amm.: gestorum volamen, das Aktenstück, Amm.: tuis oraculis totum volumen implevit, Cic.: replicare volumen edicti et legere ab exordio, Amm.: unum de medica et cytiso volumen componere, Plin.: alcis vitam insigni volumine prosequi, Hieron. – Plur., volumina selectarum epistularum, Cic.: pontificum libri, volumina rerum, Hor.: educere ex armariis infinita volumina, Vitr. – 2) insbes., ein Teil eines größeren Werkes, der Band, das Buch, libri tres in sex volumina divisi, Plin. ep.: sedecim volumina epistularum (Ciceronis), Nep.: mutatae ter quinque volumina formae, v.d. Metamorphosen, Ov. – II) der Kreis, die Krümmung, die Windung, der Wirbel, die Welle u. dgl., 1) eig., Verg.: vinclorum, v. caestus, Verg.: crurum (equi), die Krümmung der Sch. (im Laufe), Verg.: fumi, der Wirbel, Ov.: undae, Lucr.: siderum, der Kreislauf, Ov.: u. so saeculorum, Augustin. – 2) bildl., der Wechsel, magna sortis humanae volumina, Plin. 7, 147.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > volumen

  • 85 arbitrium

    1) воля, усмотрение, in arb. posilum esse (1. 8. § 1. D. 34, 5. 1. 8 pr. D. 37, 4);

    plenum arb. dare (1. 11. § 7. D. 32);

    sui arb. esse(1. 22 D. 23, 2);

    ad arb. suum distrahere res (1. 42 D. 23, 3);

    ubi velint morandi arb. (1. 22 § 6. D. 50, 1);

    arb. testantis (1. 8 pr. C. 6, 22); (Gai. II 188. III. 213.).

    2) решение дела по совести, справедливое определение, при act. arbitr. и bon. fid. (§ 31 J. 4. 6. 1. 14 § 5 D. 4, 2. 1. 3. 8. D. 13, 4. 1. 31 § 13 D. 21, 1. Gai. IV. 163.), т. к. мнение boni viri или голос третьего лица, от которого зависит решение дела (1. 6. 76- 79 D. 17, 2. 1. 1 D. 31. 1. 22 § 1. D. 50, 17). 3) спор или иск, насколько он подлежит решению третейского судьи, напр. arb. famil. hercisc. (1. 47. D. 10, 2. 1. 17. C. 3, 36), aquae pl. arc. (1. 23 § 2. D. 39, 3), tutelae (tit. C. 5, 51). 4) должность, функция третейского судьи, recipere, suscipere arb. (1. 3. § 1. 1. 13 § 2. 1. 9. § 2. 1. 16 pr. D. 4, 8);

    arb. personae insertum (I. 45 eod.);

    sententia, quae arb. finit (1. 19 § 2. eod.).

    5) постановление императора, arb. sanctissimum (1. 14 pr. C. 2, 56).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > arbitrium

  • 86 nubes

    облако, в пер. см. темноma: ius nube plenum (§ 10 I. 3, 6).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > nubes

  • 87 vacare

    1) быть свободным: а) быть незанятым, exspectare, donec locus vacet, прот. plenum locum invenire (1. 2 pr. D. 50, 2);

    iis, quae vacabunt, uti, прот. totius domus usum occupare (1. 22 § 1 D. 7, 8. 1. 37 § 1 D. 41, 3);

    b) быть вакантным, безхозяйным, относительно наследства, когда нет налицо ни завещательного, ни законного наследника; такое выморочное имущество поступало в казну (1. 30 D. 28, 6. 1. 1 § 47 D. 38, 17);

    bona vacantia (1. 20 § 7 D. 5, 3. 1. 19 D. 28, 5); с) оставаться без употребления (1. 12 § 4 D. 26, 7);

    d) быть свободным, иметь свободное время (1. 11 § 1 D. 10, 4. 1. 30 § 1 D. 50, 16); е) не иметь чего (1. 10 § 4. 1. 12 § 1 D. 50, 5), a legatione (1. 6 D. 50, 7);

    vacatio, свободность от чего-либо, освобождение: vac. muneris (1. 6 D. 50, 5), militiae (1. 18 D. 50, 16), tutelarum (1. 17 § 3 D. 27, 1. 1. 9 D. 2, 12. 1. 8 § 2 D. 50, 5);

    f) выслужить: vacantes, напр. заслуженный профессор (1. 2 C. 12, 8);

    g) не быть в замужстве: mulier vacans, против. nupta (1. 5 § 2 D. 48, 6).

    2) быть открытым litora iure gentium omnibus vacant (1. 51 D. 18 l). 3) служить к чему (1. 13 § 8 D. 7 1). 4) заниматься (1. 1 § 4 D. 1, 13).

    Латинско-русский словарь к источникам римского права > vacare

  • 88 alea

        alea ae, f    a game with dice: in aleā tempus consumere: exercere aleam, Ta.: luditur pernox, Iu.—Chance, hazard, risk, fortune, venture: dubia imperii servitiique, L.: dare in aleam tanti casūs se regnumque, set at risk, L.: periculosae plenum opus aleae, H.
    * * *
    game of dice; die; dice-play; gambling, risking; chance, venture, risk, stake

    Latin-English dictionary > alea

  • 89 audācia

        audācia ae, f    [audax], daring, courage, valor, bravery, boldness, intrepidity: in bello, S.: audaciae egere, S.: miraculo audaciae obstupefecit hostis, L.: si verbis audacia detur, if I may speak boldly, O.—Daring, audacity, presumption, temerity, insolence. hominis inpudens, T.: Tantā adfectus audaciā, T.: (vir) summā audaciā, Cs.: consilium plenum audaciae: intoleranda, S.: in audaces non est audacia tuta, O.: quantas audacias, daring deeds: non humanae ac tolerandae audaciae (hominum sunt).
    * * *
    boldness, daring, courage, confidence; recklessness, effrontery, audacity

    Latin-English dictionary > audācia

  • 90 aurum

        aurum ī, n    [AVS-], gold: auri pondus: auri venae: carior auro, more precious than, Ct. — Prov.: montīs auri polliceri, T. — The color of gold, golden lustre, brightness: spicae nitidum, O.: anguis cristis praesignis et auro, O.— The Golden Age: redeant in aurum tempora priscum, H.: argentea proles, Auro deterior, O. — An ornament, implement, or vessel of gold: plenum, a golden goblet, V.: ancillae oneratae auro, golden jewellery, T.: fatale, necklace, O.: aestivum, a light ring for summer, Iu.: fulvum mandunt sub dentibus aurum, a golden bit, V.: auro potiri, the golden fleece, O.— Coined gold, money: auri indigere: Auri sacra fames, V.: otium non venale auro, H. — A gilded yoke, V.
    * * *
    gold (metal/color), gold money, riches

    Latin-English dictionary > aurum

  • 91 calcō

        calcō āvī, ātus, āre    [1 calx], to tread, tread upon, trample: exstructos morientum acervos, O.: calcata vipera, trodden, O.: in foro calcatur, L.: pede, Ta.: Huc ager dulcesque undae ad plenum calcentur, packed in, V.: cineres ossaque legionum, Ta.—Fig., to trample upon, suppress: hostem, Iu.: libertas nostra, L.: amorem, O. — Of space, to tread, pass over: calcanda semel via leti, H.: durum aequor, the frozen sea, O.
    * * *
    calcare, calcavi, calcatus V
    tread/trample upon/under foot, crush; tamp/ram down; spurn; copulate (cock)

    Latin-English dictionary > calcō

  • 92 cōnsilium

        cōnsilium ī, n    [com- + 2 SAL-], a council, body of counsellors, deliberative assembly: senatum, orbis terrae consilium: senatūs: Iovis, H.: consilium viribus parat, L.: publicum, i. e. a court of justice: hac re ad consilium delatā, a council of war, Cs.: sine consiliis per se solus, without advisers, L.: Illa Numae coniunx consiliumque fuit, counsellor, O.—Deliberation, consultation, considering together, counsel: capere unā tecum, T.: summis de rebus habere, V.: quasi vero consili sit res, ac non, etc., a question for discussion, Cs.: arbitrium negavit sui esse consili, for him to decide, N.: quid efficere possis, tui consili est, for you to consider: nihil quod maioris consili esset: nocturna, S.: in consilio est aedilibus, admitted to the counsels, Iu.—A conclusion, determination, resolution, measure, plan, purpose, intention, design, policy: unum totius Galliae, Cs.: callidum, T.: arcanum, H.: saluberrima, Ta.: adeundae Syriae, Cs.: consili participes, S.: superioris temporis, former policy, Cs.: consilium expedire, resolve promptly, L.: certus consili, in purpose, Ta.: incertus consilii, T., Cu.: Consilia in melius referre, change her policy, V.: quod consilium dabatur? resource, V.: unde consilium afuerit culpam abesse, L.: eo consilio, uti, etc., their object being, Cs.: quo consilio huc imus? T.: omnes uno consilio, with one accord, Cs.: cum suo quisque consilio uteretur, pursued his own course, Cs.: publico factum consilio, by the state, Cs.: alqm interficere publico consilio, i. e. by legal process, Cs.: privato consilio exercitūs comparare, on their own account: audax, L.: fidele: sapiens, O.: plenum sceleris.—In phrases with capere or suscipere, to form a purpose, plan, resolve, decide, determine: neque, quid nunc consili capiam, scio, De virgine, T.: legionis opprimendae consilium capere, Cs.: obprimundae rei p., S.: hominis fortunas evertere: ex oppido profugere, Cs.: consilium ceperunt, ut, etc.: capit consilium, ut nocte iret, L.—With inire, to form a plan, resolve, conspire, determine: inita sunt consilia urbis delendae: iniit consilia reges tollere, N.: consilia inibat, quem ad modum discederet, Cs.: de recuperandā libertate consilium initum, Cs.—With est, it is intended, I purpose: non est consilium, pater, I don't mean to, T.: non fuit consilium otium conterere, S.: ea uti deseram, non est consilium, S.: quibus id consili fuisse cognoverint, ut, etc., who had formed the plan, etc., Cs.: quid sui consili sit, ostendit, Cs.—In war, a plan, device, stratagem: consilia cuiusque modi Gallorum, Cs.: tali consilio pro fligavit hostīs, N.: Britannorum in ipsos versum, Ta.: te consilium Praebente, H.—Counsel, advice: recta consilia aegrotis damus, T.: fidele: lene, H.: consilio uti tuo, take your advice: consilium dedimus Sullae, ut, etc., Iu. — Understanding, judgment, wisdom, sense, penetration, prudence, discretion: neque consili satis habere: a consilio principum dissidere: res forte quam consilio melius gestae, S.: Simul consilium cum re amisti? T.: pari consilio uti: vir consili magni, Cs.: plus in animo consili, L.: catervae Consiliis iuvenis revictae, H.: tam nulli consili, T.: tam expers consili: misce stultitiam consiliis brevem, H.: consilii inopes ignes, indiscreet, O.: vis consili expers, H.
    * * *
    debate/discussion/deliberation/consultation; advice/counsel/suggestion; adviser; decision/resolution; intention/purpose/policy/plan/action; diplomacy/strategy; deliberative/advisory body; state council, senate; jury; board of assessors; intelligence, sense, capacity for judgment/invention; mental ability; choice

    Latin-English dictionary > cōnsilium

  • 93 corpus

        corpus oris, n    [1 CER-], a body (living or lifeless): solidum et suci plenum, T.: requies animi et corporis: ingenium sine corpore exercere, S.: corpus sine pectore, H.: Corporis exigui, of small frame, H.: dedit pro corpore nummos, to escape flogging, H.: adverso corpore, in front: corpore toto intorquet, with all his might, V.: gravi salubris corpori, i. e. stomach, H.: volgatum, prostituted, L.—Plur., for sing. (poet.): cruciata corpora demittite nocti, O.: Sanguine in corpora summa vocato, the skin, O.— Flesh: ossa subiecta corpori: corpus amisi: fecisti tantum corporis, Ph.: pars versa est in corporis usum, to serve as flesh, O.— A lifeless body, corpse, trunk: per eorum corpora transire, Cs.: occisorum, S.: corpore ambusto: ne corpus eiciatur. — Substance, matter, reality (poet.): Spem sine corpore amat, O.: metuit sine corpore nomen, O.—A person, individual: tuum corpus domumque custodire: delecta virum corpora, V.: excepto corpore Turni, V.: corpora vestra, coniugum, etc., i. e. you and your wives, L.: liberum corpus habere, retain civil rights, S.: defuncta corpora vitā heroum, shades, V.—Of animals: corpora magna boum, heads, V.: septem ingentia (cervorum), V. — A mass, body, frame, system, structure, community, corporation: corpus navium viminibus contextum, framework, Cs.: totum corpus coronā militum cingere, structure, Cs.: rei p.: civitatis, political body, L.: sui corporis creari regem, L.: Romani iuris, L.—A part, particle, grain: quot haberet corpora pulvis, O.
    * * *
    body; person, self; virility; flesh; corpse; trunk; frame(work); collection/sum; substantial/material/concrete object/body; particle/atom; corporation, guild

    Latin-English dictionary > corpus

  • 94 exsilium or exilium

        exsilium or exilium ī, n    [exsul], banishment, exile: exsili poena: confugere in exsilium: civium, L.: civīs in exsilium eicio: in exilio aetatem agere, S.: esse in exsilio: quendam de exsilio reducere: revocare, L.: Exsiliis contenta suis, O.: Collecta exsilio pubes, for exile, V.— A place of exile, retreat: his optatius quam patria: Felix, exilium cui locus ille fuit, O.: diversa quaerere, V.— Plur: plenum exsiliis mare, i. e. exiles, Ta.

    Latin-English dictionary > exsilium or exilium

  • 95 fātum

        fātum ī, n    [P. n. of * for], an utterance, prophetic declaration, oracle, prediction: Apollo fatis fandis dementem invitam ciet: ex fatis quae Veientes scripta haberent: Oblitus fatorum, V.— That which is ordained, destiny, fate: necessitas fati: fato fieri omnia: plenum superstitionis fati nomen: neque si fatum fuerat, effugisset: praeter fatum, beyond the natural course of events: tibi cura Caesaris fatis data, H.: Quo nihil maius terris Fata donavere, H.: caeca, H.: insuperabile, O.: fata regunt homines, Iu.: fatorum arcana, O.: fuit hoc sive meum sive rei p., ut, etc.: si fata fuissent, ut caderem, V.: eo fato ne, etc.: huic fato divōm proles Nulla fuit, i. e. will, V.: fatis contraria nostris Fata Phrygum, V.—Prov.: fata viam invenient, nothing can resist fate, V.— Bad fortune, ill fate, calamity, mishap, ruin: exiti ac fati dies: suum fatum querebantur, Cs.: extremum rei p.— Fate, death: Hortensi vox exstincta fato suo est: fato obire, Ta.: omen fati: inexorabile, V.: perfunctos iam fato, L.: se fati dixit iniqui, most unfortunate, O.: fatum proferre, i. e. to prolong life, V.: ad fata novissima, to the last, O.— A pest, plague, ruin: duo illa rei p. paene fata, Gabinius et Piso.— A symbol of fate: Attollens umero fata nepotum (represented on the shield), V.: fata inponit diversa duorum, the lots, V.—Person., The Fates, Pr., Iu.
    * * *
    utterance, oracle; fate, destiny; natural term of life; doom, death, calamity

    Latin-English dictionary > fātum

  • 96 flāgitium

        flāgitium ī, n    [2 FLAG-], a shameful act, passionate deed, outrage, burning shame, disgraceful thing: Flagitium facimus, T.: domestica: flagitiis vita inquinata: homo flagitiis contaminatus: nihil flagiti praetermittere, L.: tanta flagitia facere et dicere.— A shameful thing, shame, disgrace: Flagiti principium est, nudare, etc., Enn. ap. C.: Nonne id flagitium est, etc., is it not a shame? T.: haec flagitia concipere animo, absurdities.—A disgrace, rascal, scoundrel: omnium flagitiorum circum se habebat, S.— Shame, disgrace: factum flagiti plenum: Peius leto flagitium timet, H.: flagitium imperio demere, L.
    * * *
    shame, disgrace; scandal, shameful act, outrage, disgraceful thing; scoundrel

    Latin-English dictionary > flāgitium

  • 97 hilaritās

        hilaritās ātis, f    [hilaris], cheerfulness, gayety, joyousness, merriment, hilarity: hilaritatem illam amisi: hilaritatis plenum iudicium: in Laelio.
    * * *
    cheerfulness, lightheartedness

    Latin-English dictionary > hilaritās

  • 98 quantus

        quantus pronom adj.    [2 CA-].    I. Relat., correl. with tantus, of what size, how much, as: tantum bellum, quantum numquam fuit: quantas pecunias acceperunt, tantas communicant, etc., Cs.: tanta est inter eos, quanta maxima esse potest, distantia, the greatest possible difference.—With ellips. of tantus, as great as, as much as: quantam quisque multitudinem pollicitus sit, Cs.: polliceri quantam vellent pecuniam: quanti argenti opus fuit, accepit, L.: qualis quantusque Polyphemus... Centum alii (sc. tales tantique), V.: Acta est nox, quanta fuit, i. e. the livelong night, O.: nequaquam cum quantis copiis, etc., with so small a force, L.: ut quantae maximae possent copiae traicerentur, L.—As subst n., as much as, all that, as: tantum pecuniae, quantum satis est: ego tantundem dabo, quantum ille poposcerit?: nihil praetermissi, quantum facere potui: te di deaeque omnes, quantumst, perduint, all there are of them, T.: quantum poposcerit, dato.—Esp., genit. of price, for how much, at the price that: quanti locaverint, tantam pecuniam solvendam: frumentum tanti fuit, quanti iste aestimavit, was worth the price he valued it at: plus lucri addere, quam quanti venierant. —    II. Interrog., As adj., how great? how much? of what amount?: quanta calamitas populo, si dixerit? etc.: id ipsum quantae divinationis est scire?: (virtutes) quantae atque quam multae sunt!: perspicite, quantum illud bellum factum putetis: quanto-illi odio esset, cogitabat: quae qualiacumque in me sunt (me enim ipsum paenitet, quanta sint), etc., i. e. that they are so small.—As subst n., how much: quantum terroris inicit!: quantum est, quod desit in istis Ad plenum facinus? i. e. how little, O.: quantum inportunitatis habent, their insolence is so great, S.: meminerant quantum accepisset: in quibus quantum tu ipse speres facile perspicio, i. e. how little.—Esp., genit. of price, at what price, of what value, how dear: Emit? quanti? T.: Quantist sapere! How fine it is! T.: statuite, quanti hoc putetis, what value you attach to: quanti auctoritas eius haberetur ignorabas? how highly was esteemed: vide, quanti apud me sis, how I prize you: quanti est ista hominum gloria, how worthless: legatorum verba, quanti fecerit, pericula mea declarant, how little he cared for, S.
    * * *
    quanta, quantum ADJ
    how great; how much/many; of what size/amount/degree/number/worth/price

    Latin-English dictionary > quantus

  • 99 volūmen

        volūmen inis, n    [3 VOL-], that which is rolled, a coil, whirl, wreath, fold, eddy: (anguis) sinuat inmensa volumine terga, V.: duo (dracones) iuncto volumine serpunt, O.: crurum (equi), joints, V.: fumi, wreath, O.: siderum, revolution, O.—A roll of writing, roll, book, volume: volumen plenum querelae iniquissimae: explicet volumen: evolvere volumen: hic plura persequi magnitudo voluminis prohibet, N.: annosa volumina vatum, H.—A division of a work, book, chapter, part: hoc tertium volumen: sedecim volumina epistularum, N.: mutatae tu quinque volumina formae, i. e. the Metamorphoses, O.
    * * *
    book, chapter, fold

    Latin-English dictionary > volūmen

  • 100 alea

    ālĕa, ae, f. [of uncer. origin; Curtius asserts an obscure connection with the words for bone; Sanscr. asthi; Zend, açti; Gr. osteon; Lat. os (ossis)].
    I.
    A game with dice, and in gen., a game of hazard or chance. There were among the Romans two kinds of dice, tesserae and tali, Cic. Sen. 16, 58. The tesserae had six sides, which were marked with I. II. III. IV. V. VI.; the tali were rounded on two sides, and marked only on the other four. Upon one side there was one point, unio, an ace, like the ace on cards, called canis; on the opp. side, six points called senio, six, sice; on the two other sides, three and four points, ternio and quaternio. In playing, four tali were used, but only three tesserae. They were put into a box made in the form of a tower, with a strait neck, and wider below than above, called fritillus, turris, turricula, etc. This box was shaken, and the dice were thrown upon the gaming-board. The highest or most fortunate throw, called Venus, jactus Venereus or basilicus, was, of the tesserae, three sixes, and of the tali when they all came out with different numbers. The worst or lowest throw, called jactus pessimus or damnosus, canis or canicula, was, of the tesserae, three aces, and of the tali when they were all the same. The other throws were valued acc. to the numbers. When one of the tali fell upon the end (in caput) it was said rectus cadere, or assistere, Cic. Fin. 3, 16, 54, and the throw was repeated. While throwing the dice, it was customary for a person to express his wishes, to repeat the name of his mistress, and the like. Games of chance were prohibited by the Lex Titia et Publicia et Cornelia (cf. Hor. C. 3, 24, 58), except in the month of December, during the Saturnalia, Mart. 4, 14, 7; 5, 85; 14, 1; Suet. Aug. 71; Dig. 11, 5. The character of gamesters, aleatores or aleones, was held as infamous in the time of Cicero, cf. Cic. Cat. 2, 5, 10; id. Phil. 2, 23, although there was much playing with aleae, and old men were esp. fond of this game, because it required little physical exertion, Cic. Sen. 16, 58; Suet. Aug. 71; Juv. 14, 4; cf.

    Jahn,

    Ov. Tr. 2, 471; Rupert. ad Tac. G. 24, 5:

    provocat me in aleam, ut ego ludam,

    Plaut. Curc. 2, 3, 75.—Ludere aleā or aleam, also sometimes in aleā:

    in foro aleā ludere,

    Cic. Phil. 2, 23, 56; Dig. 11, 5, 1: ludit assidue aleam, Poët. ap. Suet. Aug. 70:

    aleam studiosissime lusit,

    Suet. Claud. 33; so id. Ner. 30; Juv. 8, 10:

    repetitio ejus, quod in aleā lusum est,

    Dig. 11, 5, 4.—Hence, in aleā aliquid perdere, Cic. Phil. 2, 13:

    exercere aleam,

    Tac. G. 24:

    indulgere aleae,

    Suet. Aug. 70:

    oblectare se aleā,

    id. Dom. 21:

    prosperiore aleā uti,

    to play fortunately, id. Calig. 41.— Trop.: Jacta alea esto, Let the die be cast! Let the game be ventured! the memorable exclamation of Cæsar when, at the Rubicon, after long hesitation, he finally decided to march to Rome, Suet. Caes. 32, ubi v. Casaub. and Ruhnk.—
    II.
    Transf., any thing uncertain or contingent, an accident, chance, hazard, venture, risk:

    alea domini vitae ac rei familiaris,

    Varr. R. R. 1, 4:

    sequentes non aleam, sed rationem aliquam,

    id. ib. 1, 18:

    aleam inesse hostiis deligendis,

    Cic. Div. 2, 15:

    dare summam rerum in aleam,

    to risk, Liv. 42, 59:

    in dubiam imperii servitiique aleam ire,

    fortune, chance, id. 1, 23:

    alea belli,

    id. 37, 36:

    talibus admissis alea grandis inest,

    Ov. A. A. 1, 376:

    periculosae plenum opus aleae,

    Hor. C. 2, 1, 6: M. Tullius extra omnem ingenii aleam positus, raised above all doubt of his talents, Plin. praef. § 7: emere aleam, in the Pandects, to purchase any thing uncertain, contingent, e. g. a draught of fishes, Dig. 18, 1, 8; so ib. 18, 4, 7.

    Lewis & Short latin dictionary > alea

См. также в других словарях:

  • Plenum cable — is cable that is laid in the plenum spaces of buildings. The plenum (pronounced as IPAEng|ˈplɛnəm) is the space that can facilitate air circulation for heating and air conditioning systems, by providing pathways for either heated/conditioned or… …   Wikipedia

  • plénum — ou plenum [ plenɔm ] n. m. • 1929; à propos de la Suède 1770; lat. plenum, repris du russe ♦ Polit., hist. Réunion plénière d une assemblée, d un organisme (notamment le Comité central du parti communiste des ex pays socialistes). Des plénums,… …   Encyclopédie Universelle

  • plenum — plénum ou plenum [ plenɔm ] n. m. • 1929; à propos de la Suède 1770; lat. plenum, repris du russe ♦ Polit., hist. Réunion plénière d une assemblée, d un organisme (notamment le Comité central du parti communiste des ex pays socialistes). Des… …   Encyclopédie Universelle

  • Plenum — may refer to:* Plenum chamber, a chamber intended to contain air, gas, or liquid at positive pressure * Plenism, or Horror vacui ( nature abhors a vacuum ) * Plenum, a meeting of a deliberative assembly in which all members are present; contrast… …   Wikipedia

  • Plenum — Sn Vollversammlung per. Wortschatz fach. (19. Jh.) Neoklassische Bildung. Entlehnt aus ne. plenum, einer Neubildung zu l. plēnum cōnsilium vollzählige Versammlung , zu l. plēnus voll .    Ebenso nndl. plenum, ne. plenum, nfrz. plénum, nschw.… …   Etymologisches Wörterbuch der deutschen sprache

  • Plenum — Saltar a navegación, búsqueda Los plenums son presiones ligeramente superiores a la atmosférica, generalmente en el interior de sistemas de aire o gas, como resultado de la acción de un ventilador o soplador. El pleno se mide en pequeñas unidades …   Wikipedia Español

  • plenum — plénum m DEFINICIJA 1. potpuni sastav kakva političkog tijela 2. zasjedanje svih članova neke organizacije ili tijela; plenarna sjednica ETIMOLOGIJA lat. plenum: puno ← plenus: pun (plenum spatium: pun prostor) …   Hrvatski jezični portal

  • Plenum — Plenum: Die Bezeichnung für »Vollversammlung einer politischen Körperschaft (insbesondere des Parlaments)« wurde im 19. Jh. aus gleichbed. engl. plenum entlehnt, das aus lat. plenum consilium »vollzählige Versammlung« gekürzt ist. – Dazu stellt… …   Das Herkunftswörterbuch

  • plenum — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. n V, lm M. plenumna {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} ogół członków jakiejś organizacji (partii, stowarzyszenia) obecnych na zgromadzeniu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Plenum podjęło uchwałę. {{/stl …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • plenum system — or plenum ventilation noun (architecture) An air conditioning system in which the air propelled into a building is maintained at a higher pressure than that of the atmosphere • • • Main Entry: ↑plenum …   Useful english dictionary

  • Plenum — Ple num, n. [L., fr. plenus full.] 1. That state in which every part of space is supposed to be full of matter; opposed to {vacuum}. G. Francis. [1913 Webster] 2. (Ventilation) A condition, as in an occupied room, in which the pressure of the air …   The Collaborative International Dictionary of English

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»